Neuropathie mogelijk door een vitamine B6-intoxicatie

Preview

Kees Bakker is een 84-jarige man. Hij heeft pijn in zijn onderbenen en kan moeizamer lopen. Bij onderzoek valt onmiddellijk een hanetred op van zijn rechter been. De huisarts ziet een parese van de voetheffers, reflexen zijn verder op orde, duidelijk verminderde sensibiliteit aan beide voeten. Hij heeft geen rugklachten en de proef van Lasègue is negatief. Op verdenking van neuropathie wordt aanvullend lab verricht. Daarbij wordt een vitamine B6 gevonden van 3032 nmol/l (normaalwaarden 51-183), daarnaast is er een licht verhoogd gehalte van vitamine B1 en foliumzuur.

Neuropathie is een uitval van zenuwfunctie. Dit kan zowel een motorische zenuw zijn als een sensibele zenuw, soms een combinatie van beide. Als er sprake is van uitval van één zenuw noemen we dat een mononeuropathie; zijn er meerdere zenuwen uitgevallen dan spreken we van polyneuropathie.

De oorzaken van neuropathie kunnen heel verschillend van aard zijn:

• plaatselijk, bijvoorbeeld drukneuropathie, hernia nuclei pulposi;
• metabool, bijvoorbeeld door diabetes mellitus, ischemisch vaatlijden, vitaminedeficiënties;
• toxisch, door vergiften, chemotherapie, of teveel aan vitamines met name B6;
• infectieus, bijvoorbeeld bij lepra of herpes zoster;
• traumatische beschadiging bij operatie of ongeval;
• geneesmiddelen zoals antimycotica, antibiotica, calciumantagonisten, (met name de cisplatinabevattende) chemotherapeutica en aceremmers (1)

Soms reversibel

Neuropathie is soms reversibel, als de inwerkende oorzaak niet te lang heeft bestaan of weggenomen kan worden.
Vitamine B6 is niet één vitamine maar een groep aan B6-vitamines, die uit drie vormen bestaat, afhankelijk van de structuur van het molecuul. Pyridoxine is één verschijningsvorm, naast pyridoxal en pyridoxamine. Het is een wateroplosbaar vitamine dat belangrijk is als co-enzym bij tal van metabole processen zoals aminozuurhuishouding, lipidenstofwisseling en celenergiehuishouding.

Volkorenbrood

Mensen kunnen niet zelf vitamine B6 aanmaken en zijn dus afhankelijk van externe bronnen. Vitamine B6, in de pyridoxinevorm, is aanwezig in plantaardige stoffen zoals hele granen, peulvruchten, bananen, noten, de andere vormen vinden we in dierlijke producten zoals, kip lever, vis en eieren. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor vit B6 is 1,5 mg. Het eten van zes sneetjes volkorenbrood is al voldoende.

Een tekort aan vitamine B6 is in Nederland zeldzaam omdat het in zoveel voedingsmiddelen voorkomt. Deficiënties zien we dan ook vooral bij een zeer eenzijdig dieet zoals bij alcoholisme. Een teveel aan vitamine B6 of zelfs een intoxicatie komt alleen voor bij langdurig gebruik van grote hoeveelheden via supplementen.

Bron: Praktische huisartsgeneeskunde 4/2017

Foto: PicScout


Tip

Inleiding in de gerontologie en geriatrie, Visser e.a.

Werken met thuiswonende kwetsbare ouderen, Eva van der Ploeg en Robbert Gobbens